وکیوم فرمینگ (Vacuum Forming) یک فرآیند تولید قطعات پلاستیکی است که در آن یک ورق پلاستیکی به شکل سهبعدی فرم میگیرد. این فرآیند عمدتاً برای تولید قطعات با سطوح صاف و منحنی استفاده میشود، به خصوص زمانی که نیاز به حجم بالا و سریعی از قطعات پلاستیکی با کیفیت بالا و ابعاد مختلف وجود دارد. در زیر مراحل اصلی وکیوم فرمینگ برای ورقهای پلاستیکی ضخیم توضیح داده شده است:
آمادهسازی ماهواره Mold:
ابتدا یک ماهواره معمولاً ساخته شده از چدن یا آلومینیوم با شکل دقیق قطعه نهایی تهیه میشود. این ماهواره به شکل مثبت یا منفی میتواند باشد.
نصب ورق پلاستیکی:
ورق پلاستیکی ضخیم مورد نظر روی سطح ماهواره قرار میگیرد.
گرمکردن ورق:
ورق پلاستیکی گرم میشود تا انعطافپذیر شود و بتواند به شکل ماهواره پیشنهادی تنظیم شود.
فرمینگ وکیوم ضخیم:
یک قالب فرم به ورق پلاستیکی فراهم شده و فرآیند وکیوم اجرا میشود. در اینجا، ورق به شکل ماهواره میپیچد و به شکل آن تنظیم میشود.
سردکردن و تثبیت شکل:
پس از فرمینگ، ورق به سرعت خنک شده و به شکل جدیدی که به آن پذیرفته است، تثبیت میشود.
برش و خنک کردن نهایی:
قطعه وکیومی نهایی از ورق بریده میشود و اگر نیاز باشد، عملیات خنک کردن نهایی اجرا میشود.
پسپردازش:
قطعه وکیومی نهایی ممکن است نیاز به عملیات پسپردازش داشته باشد، مانند حذف نوارهای اضافی یا تمیزکاری سطح.
این فرآیند به دلیل سرعت و کارایی آن، به خصوص در تولید انبوه قطعات پلاستیکی به کار میرود.
مراحل کلی وکیوم فرمینگ ورقهای پلاستیکی ضخیم عبارتند از:
انتخاب ورق پلاستیک:
انتخاب مواد پلاستیکی با ویژگیهای مناسب برای نوع قطعه مورد نظر.
تهیه ورق:
درست کردن ورقهای پلاستیکی با ضخامت مرغوب و تعیین شده.
چسبندگی ورق:
در بعضی موارد، ورق پلاستیکی به یک سطح چسبانده میشود تا در فرآیند وکیوم فرمینگ بهطور کامل به شکل دلخواه برسد.
آمادهسازی قالب وکیوم:
تهیه یک قالب یا فرم که به شکل نهایی محصول شباهت دارد.
انجام فرآیند وکیوم فرمینگ:
ورق پلاستیکی در دماهای بالا گرم میشود.
ورق گرم به سرعت روی قالب قرار میگیرد.
یک فضای خالی یا وکیوم در زیر ورق ایجاد میشود.
وکیوم باعث انطباق ورق با شکل قالب میشود.
خنکشدن و جدا کردن قطعه:
قطعه حاصل پس از شکلدهی با وکیوم، باید به سرعت سرد شود.
پس از خنک شدن، قطعه از قالب جدا میشود.